Kimya Deneyleri

0

Kimya Deneyleri Kimya Deneyleri

Kaynama Noktası Yükselmesi

HEDEF KAVRAMLAR
• Kaynama
• Buhar Basıncı
• Buhar basıncı ve kaynama noktası arasındaki ilişki
• Çözeltilerde kaynama noktası yükselmsi
• Bunların günlük yaşamdaki uygulamaları
ÖĞRENCİLERİN ÖN DENEYİMLERİ / OLASI YANLIŞ KAVRAMLAR
• Hemen hemen bütün öğrenciler suyun 100°C da kaynadığını bilirler.
• Bütün öğrenciler günlük hayatta çözeltilerin kaynama noktasının çözücününkinden
daha yüksek olmasına dayanan olaylarla karşılaşmışlardır. Fakat farketmemiş yada
nedenini bilmiyor olabilirler.
• Tuzlu suyun saf sudan daha yüksek sıcaklıkta kaynadığını biliyor ancak neden böyle
olduğunu bilmiyor olabilirler.
• Öğrenciler kaynama sonucunda bir sıvının gaz fazına geçtiğini bilirler.
• Sıvıların denge buhar basınçları olduğunu ve kaynamanın bu basınçla ilgili olduğunu
bilmiyor olabilirler.
• Denge buhar basıncının nasıl değiştiğini ve kaynama noktasını nasıl etkilediğini
bilmiyor olabilirler.
GEREKLİ MATERYALLER
• Orta veya büyük boy bir beher,
• Beherin yarısını doldurmaya yetecek kadar saf su,
• Bir miktar tuz (NaCl),
• Bir adet bek veya suyu kaynatmak için bir ısı kaynağı,
• Termometre,
• Metal bir spatül.
İÇERİK
Bu gösteri deneyi; saf sıvılarla çözeltilerin kaynamaları ve kaynama noktaları
arasındaki farkları göstermek ve nedenleri üzerinde tartışmak üzere yapılabilir. Ayrıca denge
buhar basıncı, kaynama, kaynama noktası ve kaynama noktasının nelere bağlı olduğu
konusunda tartışma ortamında öğrenmeleri sağlanabilir.
Gösteri deneyi sonunda açığa çıkan kavram ve prensipler; kışın yollara buz tutmasın
diye tuz atılması ve makarna pişirirken soğukken değil de kaynayan suya tuz atılması gibi
günlük olaylarla ilişkilendirilebilir.
PROSEDÜR
• Bir beheri yaklaşık yarısına kadar suyla doldur ve şiddetlice kaynayana kadar ısıt,
• Isı kaynağını iyice kıs ve suyun sıcaklığını termometreyle ölç.
• Bir spatüle bir miktar tuz (NaCl) al.
• Kaynamakta olan suyun içine at. Hızlıca buhar çıkacak ve sonra kaynama duracaktır.
Öğrenciler bunun nedenini sor.
• Bu sırada sıcaklığı ölç. Bu sıcaklık suyun kaynama noktasından düşük çıkacaktır.
Bunun nedeninin ne olabileceğini sor.
• Tuzlu su kaynayıncaya kadar bekle. Kaynayınca sıcaklığı ölç. Bu sıcaklık daha yüksek
çıkacaktır. Bunun nedenini sor.
• Sorgulama protokolünü kullanarak öğrenciler soru sor.
SORGULAMA PROTOKOLÜ
KÖK SORULAR
• Kaynama nedir? Nelere bağlıdır?
• Buhar basıncı nedir?
• Kaynama noktası ve buhar basıncı arasındaki ilişki nedir?
• Çözeltilerin kaynama noktası saf çözücünün kaynama noktasıyla aynı mıdır? Neden?
SORULAR
• Su hangi sıcaklıkta kaynar? (100°C)
• Tuzu kaynayan suya attığımızda kaynamaya devam eder mi? (Hayır)
• Tuzu suya attığımızda moleküler düzeyde ne olur? (Çözünür, aralarında etkileşim
olur.)
• Tuz ekledikten sonra sıcaklık suyun kaynama noktasından düşük çıktı. Neden? (Tuzun
çözünmesi endotermik-ısıalan reaksiyondur. Tuz çözünürken sudan ısı alır.)
• Moleküller hareketli midir? (Evet)
• Kaynama sırasında gaz moleküller sıvıyı terkeder mi? (Evet)
• Suya tuz attığımızda molekül sayısı ne olur? (Artar)
• Tuzlu suyun kaynama noktasının saf suyunkinden yüksek mi düşük mü çıkmasını
beklersiniz? (Yüksek çıkmasını bekleriz.)
• Günlük hayattan örnekler veriniz.
AÇIKLAMA
Kaynamakta olan suya bir miktar tuz atarsak tuzlu su(çözelti) oluşur. Tuzlu su
homojen bir şekilde oluşana kadar tuz, endotermik çözündüğü için sudan ısı alıyor ve sıcaklık
ilk önce biraz düşüyor. Tuzlu suyu ısıtmaya devam edersek, saf sudan daha yüksek sıcaklıkta
kaynadığını görürüz. Suyun belli bir buhar basıncı var. Tuz attığımızda moleküller arası
etkileşimden dolayı su moleküllerinin gaz fazına geçmesi güçleşir. Buhar basıncı düşer ve
kaynama noktası yükselir. Çünkü kaynama noktası buhar basıncının dış basınca eşit olduğu
sıcaklıktır.
 

Organik Maddelerde Karbon ve Hidrojen Aranması

 DENEY AMACI: Bir organik maddede karbon  ve hidrojen elementlerinin varlığını gözlemek
ARAÇ VE GEREÇLER 
   Bağlama parçası ( İkili, 2 Adet )
   Bakır II oksit ( 2 g )
   Baryum hidroksit ( Ba(OH)2, 1 g )
   Benzoik asit ( 2 g )
   Bunzen beki
   Bunzen kıskacı ( 2 Adet )
   Bunzen mesnedi ( 2 Adet )
   Cam baget ( 1 Adet )
   Cam boru ( Dik açılı, 1 Adet )
   Kroze ( Porselen, 1 Adet )
   Lastik tıpa ( Tek delikli, 1 Adet )
   Sacayağı ( 1 Adet )
   Deney tüpü ( 3 Adet )
   Huni ( 1 Adet )
   Kil üçgen ( 1 Adet )
   Piset ( 1 Adet )
   Süzgeç kağıdı ( 1 Adet )
   Lastik boru ( 50 cm, 1 Adet )
DENEY DÜZENEĞİ
ÖN BİLGİLER
Organik maddeler ısı karşısında çabuk bozunurlar. Yakıldığı zaman yapısındaki hidrojenler suyu, karbonlar ise karbondioksiti oluştururlar. Susuz CuSO4’ ün (açık mavi) renginin koyu maviye dönüşmesi ile suyun dolayısıyla hidrojenin varlığı belirlenir. Karbondioksit gazının belirteci de barit suyu (Ba(OH)2)dur. Barit suyuna gönderilen karbondioksit gazı barit suyunun bulanmasını sağlar. Ortamdaki O2 yapıdaki C atomlarıyla reaksiyona girerek CO2 meydana getirir. Bu da barit suyunu bulandırır.
DENEYİN YAPILIŞI
1.   Deney tüplerinden birine katı Ba(OH)2‘ den 1 g koyunuz. Üzerine 10 ml saf su ekleyiniz. Deney tüpünü çalkalayarak katı Ba(OH)2‘ in çözünmesini sağlayınız. Daha sonra süzerek berrak hale getiriniz.
2.   Porselen krozeye CuO‘ i koyunuz. Bunzen beki ile kızıl dereceye kadar ısıtınız ve soğutunuz.
3.   Deney tüplerinden diğerine önceden porselen kroze de kızıl dereceye kadar ısıtılıp soğutulmuş CuO’ ile organik maddeden (benzoik asit) 2 g alarak iyice karıştırınız .
4.   Deney tüpünü bunzen beki ile dikkatlice ısıtınız.
NOT: Bek alevini deney tüpünün ağız kenarlarında gezdirerek ısıtınız.
5.   Isıtma işlemini 5 dakika kadar sürdürdükten sonra cam boru ucundaki lastik boruyu önce Ba(OH)2 çözeltisinden çekerek sifon yapmasını önleyiniz.
6.   Gözlemlerinizi not ediniz .

DEĞERLENDİRME SORULARI
1.   Isıttığınız deney tüpünün ve dik açılı cam borunun çeperlerinde ne gördünüz?
2.   Gördüğünüz su damlacıkları size organik maddedeki neyin varlığını gösterir?
3.   Ba(OH)2 çözeltisinde ne oluştu? Ba(OH)2 çözeltisinin bulanmasının sebebi nedir? Bu olayla ilgili reaksiyon denklemlerini yazınız.
4.   Bir miktar Ba(OH)2 çözeltisine bir cam boru ile üflenirse ne gözlersiniz?

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.