Levha Hareketleri ve Etkileri

dersnotlari

Administrator
Yönetici
Levha Hareketleri
Dünya’nın Levhalardan Oluşma Teorisi

20. YY başında Alfred Wegener Afrika’nın batı kıyısıyla Amerika’nın doğu kıyısı arasındaki uyumdan yola çıkarak eskiden Dünya’nın “pangea” adındaki tek bir kıta olduğunu ve sonradan ayrıldığını öne sürmüştür.

Levha Hareketleri
Yaklaşan Levhalar

  • Yaklaşan levhalardan ikisi de okyanusal ise biri diğerinin altına doğru kayar buna dalma-batma olayı denir.
  • Kıtalardan biri okyanusal diğeri karasal ise karasal olan okyanus levhasının altına doğru kayar. Manto tabakasının derinine inince taş küre ısınarak erir ve magmaya karışır. Bu yaklaşma sınırlardaki dağ oluşumu ve yanardağları tetikler.
  • İki karasal levha yaklaşırsa çarpışma olur. Her iki levhada ağır ve kalın olduğundan yüksek dağ sıraları ve yaylaları oluşturur. Çarpışma sırasında ise depremler olur.
Uzaklaşan Levhalar

  • İki okyanusal levha uzaklaşırsa iki levha arasında oluşan boşluğa magma dolar ve katılaşır. Bu şekilde okyanus sırtları oluşur.
  • Bir karasal bir okyanusal levha uzaklaşırsa arada olan boşluğa manto materyali dolar ve soğur. bu alçak bölgeye su dolar ve yeni denizler veya okyanuslar oluşur.
Yanal Yer Değiştiren Levhalar

  • Yanal yer değiştirme sırasında litosferde artma ya da azalma olmaz. Oluşan gerilimin sonunda şiddetli depremler gözlenir.
Volkanlar ve Depremler

  • Levhalar mantoda yeryüzünün içindeki akımlar sayesinde hareket eder. Bazen kırılmaların etkisiyle ani bir hareket olur ve depremler meydana gelir.
  • Depremler yeryüzün fay adı verilen kırıklı yerlerinde oluşur. Kaynağı fay hatlarında görünen depremlere tektatonik deprem denir.
  • Yeryüzündeki bir diğer olay olan volkanizma magmaya kadar inen fay hatlarından magmanın yeryüzüne çıkmasıyla oluşur.
 
Üst