SMMM SGS Ekonomi Kısa Özet

dersnotlari

Administrator
Yönetici

Spekülasyon Güdüsüyle Para Talebi :
Bireylerin faiz oranlarındaki değişmelerden yararlanmak amacıyla servetlerinin bir bölümünü ellerinde para olarak tutmalarına spekülasyon güdüsüyle para talebi denir.

İşlem Güdüsüyle Para Talebi :
Keynesyen yaklaşıma göre, insanların gelirlerinin bir kısmını tüketim ya da üretim giderlerini karşılamak için ellerinde tutmalarına işlem güdüsüyle para talebi denir.

Ekonomik Etkinlik : Kıt kaynakların toplum refahını maksimize edecek şekilde üretim sürecine katılması ve üretilen mal ve hizmetlerin bireyler arasında adaletli olarak dağıtımının yapılması durumuna ekonomik etkinlik denir.

Reel Milli Gelir : Cari fiyatlarla bulunmuş milli gelir rakamlarının fiyat değişmelerine göre düzeltilmesiyle elde edilen milli gelire reel milli gelir denir.

Safi Milli Hasıla :
Bir ekonomide belli bir sürede yaratılan mal ve hizmetlerin net değerlerinin toplamına safi milli hasıla denir.

Safi Milli Hasıla = GSMH - Amortismanlar

Gayri Safi Milli Hasıla :
Bir ekonomide üretimle ilgili faaliyetleri ölçmekte kullanılan temel ölçüye Gayri Safi Milli Hasıla denir.

Üretim Yöntemi İle Milli Gelirin Hesaplanması

Milli Gelir = Safi Milli Hasıla – Dolaylı Vergiler

Ortalama Tasarruf Eğilimi
: Belirli bir dönemde yapılan tasarrufun o dönemin kullanılabilir gelirine oranına ortalama tasarruf eğilimi denir.

Ortalama Tüketim Eğilimi : Toplam tüketimin toplam harcanabilir gelire oranına ortalama tüketim eğilimi denir.

Ortalama Toplam Maliyet : Toplam Maliyetin Toplam çıktı miktarına bölünmesiyle bulunur.

Üretim İmkanları Eğrisi : Belirli bir süre içinde mevcut kaynaklar ve teknoloji ile üretilebilecek nihai mal ve hizmetlerin alternatif bileşimini gösteren eğriye üretim imkanları eğrisi denir.

Marjinal Tüketim Eğilimi : Kullanılabilir gelirde bir artış olduğunda bunun ne kadarının tüketime gittiğini gösteren orana marjinal tüketim eğilimi denir.

Marjinal Tasarruf Eğilimi :Kullanılabilir gelirde bir artış olduğunda bunun ne kadarının tasarruf edildiğini gösteren orana marjinal tasarruf eğilimi denir.

Negatif Tasarruf : Gelire bağlı olmayan tüketime negatif tasarruf denir.




*** Temel Denge :
Cari işlemler bilançosu ile uzun süreli sermaye bilançolarının toplamına Temel Denge denir.

Geçici İthalat : İleride tekrar yurtdışına çıkarılmak üzere ülkeye giren mallara uygulanan rejime geçici ithalat denir.

Marjinal Ürün : Emek miktarındaki bir birimlik değişmenin toplam ürün miktarında meydana getirdiği değişime marjinal ürün denir.

İdari Tasnif : Kamu harcamalarının devletin organik yapısına göre tasnif edilmesine idari tasnif denir.

Tüketici Artığı : Tüketicinin bir mal için ödemeyi istediği fiyat ile gerçekte ödediği fiyat arasındaki farka tüketici artığı denir.

Kullanım Değeri : Bir malın kişiye sağladığı faydanın bir başka malın sağladığı fayda ile karşılaştırılması sonucunda mala verilen nispi öneme kullanım değeri denir.

Üretim Kotası : Devletin arz edilen mal ya da hizmet miktarını sınırlayarak tam rekabet koşullarında oluşmuş piyasa fiyatını üreticilerin lehine arttırması yönünde uyguladığı politikaya üretim kotası denir.

Artan Fırsat Maliyeti : Bir maldan daha fazla üretmek için diğer maldan artan miktarlarda vazgeçmeye artan fırsat maliyeti denir.

Vadeli Teslim İşlemi :
Dövizin şimdiden kararlaştırılan bir fiyattan ilerde bir tarihte teslim edilmek koşuluyla, bugünden yapılan sözleşmelerle alınıp satılmasına vadeli teslim işlemidenir.

Döviz Kuru :
Dövizin fiyatına döviz kuru denir.

Reel Kur : Nominal kurların ilgili dönem içindeki enflasyon oranına göre düzeltilmesi ile elde edilen kura reel kur denir.

Kur Marjı : Döviz alış ve satış kurları arasındaki farka kur marjı denir.

Dolaysız Kur : İki ulusal para arasında piyasada fiilen uygulanan değişim oranına dolaysız kur denir.

Döviz Swapları :
Anında teslim kaydıyla satılan dövizin gelecekte belirli bir süre sonra tekrar satın alınmasına döviz swapları denir.

Arbitraj : Bir dövizin, menkul değerin, bir mal ya da üretim faktörünün belli bir fiyat farklılığından yararlanmak için eş anlı olarak alınıp satılmasına arbitraj denir.

Konvertibilite : Bir ülkenin ulusal parasının döviz piyasalarında serbestçe diğer ülkelerin parasına dönüştürülebilmesidir.

Tek Fiyat Kanunu : Arbitraj mekanizması sayesinde tüm piyasalarda tek fiyatın geçerli olmasına tek fiyat kanunu denir.

Parasal Fiyat :
Bir malı satın almak için ödenen fiyata parasal fiyat denir.

Net Kar : Adi kar ile asgari kar arasındaki farka Net Kar denir.

Normal Faiz : Paranın satın alma gücü gözönünde bulundurulmadan saptanan faiz oranına normal faiz denir.

İhtiyaç :
Karşılandıkları zaman insanlara mutluluk, karşılanmadıkları zaman acı veren duygulara ihtiyaç denir.

Toplam Fayda : Belirli bir zaman diliminde bireyin diğer mal ve hizmetlerden tüketimi sabit iken, bir maldan farklı miktarlarda tüketmesi sonucunda ulaştığı tatmin düzeyine toplam fayda denir.

Esneklik :
Bir ekonomik değişkenin başka bir ekonomik değişkene karşı olan duyarlılığının ölçüsüne esneklik denir.

Monopol Piyasa : Tüm piyasalarda tek bir girişimcinin egemen olduğu piyasaya monopol piyasa denir.

Arz Kanunu : Bir malın fiyatı arttıkça arz edilen miktarının da artmasına, fiyatı azalınca arz edilen miktarın da azalmasına arz kanunu denir.

Cari İşlemler Hesabı : Bir ülkenin ihraç ve ithal ettiği mal ve hizmetler ile tek yanlı transferler ödemeler bilançosunda Cari İşlemler Hesabına kaydedilir.

Kıtlık Kanunu : İhtiyaçlar ile kaynaklar arasındaki dengesizlik kıtlık kanunu ile adlandırılır.

Talep Eğrisinin Negatif Olmasının Nedeni : Fiyat arttıkça talep edilen miktarın azalması

Fiyat Önderliği Teorisi : Oligopol piyasada lider konumdaki firmanın fiyatı belirlediği ve diğer firmaların da belirlenen bu fiyatı izlediği teoremdir.

Sınırsız Yansıma :Bir vergi yansımasında, vurgu süreci sonucunda vergi aktarılabiliyorsa ve bu olay çok sayıda tekrarlanabiliyorsa bu tür yansımaya sınırsız yansıma denir.

Yenileme Yatırımı : Üretim sürecinin tesislerin aşınmasına ve buna bağlı olarak tesis sermayesinin değer yitirmesine yol açması nedeniyle üretim hacminin düşmesi istenmiyorsa, en azından negatif yatırım tutarı kadar yapılan yatırıma yenileme yatırımı denir.

Mali Tevzin : Merkezi idare gelirlerinin bir kısmının mahalli idareler arasında bölüştürülmesine mali tevzin denir.

Girişimcilik :
Emek, doğal kaynaklar ve sermayenin organize edilerek mal ve hizmet üretme çabasına girişimcilik denir.




Kamusal Mal
Bir malın bir kişi tarafından tüketilmesi diğerlerinin tüketim miktarını azaltmıyorsa yani tüketimde rakipsizse ve kimse dışında tutulamıyorsa bu tür mallara kamusal mal denir.

İktisadi Mal : Herkese yetecek kadar bol olmayan elde edilebilmesi için mutlaka belirli bir çaba harcanması gereken mallara iktisadi mal denir

İkame Mal : Bir biri yerine kullanılabilen mallara ikame mal denir.

Normal Mal : Geliri azalınca talebi azalan mallara normal mal denir.


HÜKÜMETİN FİYAT KONTROLLERİNE YÖNELİK UYGULAMALARI

  • Tarımsal destekleme fiyatları
  • Taban Fiyat
  • Tavan Fiyat
  • Asgari Ücret

*** Üretim Kotası
hükümetin fiyat kontrollerine yönelik uygulamalarından birisi değildir.

MERKEZ BANKASININ PARA POLİTİKALARI

  • Reeskont Oranları
  • Zorunlu Devir Oranları
  • Açık Piyasa İşlemleri
  • Karşılık Oranları

*** Sızıntı Oranları
merkez bankasının para politikaları arasında yer almaz.

Zorunlu Devir Oranları : Ekonomide kazanılan dövizlerin belli bir oranının Merkez Bankasına satılmasını öngörmektedir.


 
Üst